Knowledge is Power*
Grafik Tasarım magazine, January 2009
Grafik Tasarım magazine, January 2009
I recently overheard a story. A pedestrian sees that part of the sidewalk he is walking on is closed off with yellow tape. There are no other warnings around and no visible signs of danger. He ignores the tape and continues on his way. A short while after he encounters the police and asks about the road block. Somewhat surprised, they explain that there is a bomb threat in the area and warn the pedestrian to leave the premises. What is strange in this story? Is it the pedestrian who insists on continuing on his way even though the road is closed, or the police who apparently have taken inadequate precautions despite the fact that there is a life-threatening situation? We can undoubtedly discuss the answers to these questions from different perspectives. There are reasons that may justify both sides. We can accuse the person who unknowingly faced a bomb threat of not heeding the warning and following the rules. On the other hand, we can question the method of the warning and whether it was sufficient; we may criticize authorities of negligence. In order to justify the pedestrian, we can argue that he did not understand the warning; we can defend the police by saying that they acted in this way so as not to create a panic.
Uncertainty. Getting lost. Not being able to find an address. Not being able to hear what is being said. Not being able to read a text or understand a sign. Most of these situations that we frequently encounter in our daily lives stem from incomplete, insufficient or incorrect information. However, it is important to view access to information as a right and informative tools as necessities that make life easier.
Creating methods and systems to inform, guide, suggest, warn and at its most extreme prohibit, is an area of interest and occupation for many professional groups, including graphic designers. Whether we are aware of it or not, someone decides how the information we encounter and consume is transformed from “data” to “information”, how it takes shape, is made visible and used. Many things fall within the scope of information design: user guides, maps, traffic and directional signs, pictograms, presentation of statistical data, reports, prospectuses, events, exhibitions, fairs, directions and warnings we need in open/closed, private/public areas, etc.
Graphic designers who deal with this subject, which has an unlimited field of application, may need to work in collaboration with different fields, especially other design disciplines (industrial design, urban planning, interior architecture and architecture). Of course, the opposite is also true: information design should not be ignored during the structuring phase of a project, and should be taken into account at the beginning of the process, not at the end. It should be noted that creative solutions can carry the entire project to a different level.
Globalization is bringing different cultures, understandings and needs closer together. Wars and economic difficulties are forcing people to migrate. Different goals and pursuits are making people change their geography. Cities are getting more crowded. While increasing and accelerating technology and means of transportation offer us some conveniences in the field of communication, they also expose us to heavy information bombardment. The success of a work aimed at informing is measured by its correct perception and understanding by its target audience. Although information design often utilizes universally accepted visual codes; social and cultural phenomena, education levels, behavioral patterns, physical disabilities, language, age, gender, belief systems, etc. can create differences in perception and understanding. Instead of acting on assumptions, it can be more productive to proceed by researching, looking at past examples if any, benefiting from other experts in these subjects and, if possible, testing. Information design, which has very old roots, is a flexible and creative field that can respond to the new demands of the changing world in coordination with modern day rules, laws and standards.
In order to be an informed society, it is necessary to value and demand correct information. As Otl Aicher said, “Forms of guidance are the basic elements that provide our freedom and self-confidence. Knowing where I am—where I am now—determines where I want to go from here.”
*Sir Francis Bacon (1561-1626)
Bilgi Güçtür*
Grafik Tasarım dergisi, Ocak 2009
Grafik Tasarım dergisi, Ocak 2009
Geçenlerde bir hikayeye kulak misafiri oldum. Hikayeyi anlatan kişi, yürümekte olduğu kaldırımın bir bölümünün şeritle kapalı olduğunu görüyor. Etrafta başka bir uyarı yok, gözle görülür bir tehlike de. Şeritin üstünden geçip yoluna devam ediyor. Az ileride polisle karşılaşıyor ve kaldırımın neden kapatıldığını soruyor. Polis de şaşkınlıkta, yakınlarda bir bomba olduğunu, oradan geçilmemesi gerektiğini, hayati tehlike olduğunu söylüyor. Bu hikayedeki tuhaflık nerede? Yol kapalı olduğu halde ısrarla yoluna devam eden kişide mi yoksa hayati bir tehlike olduğunu halde, belli ki yetersiz önlem almış olan poliste mi? Bu soruların cevaplarını farklı açılardan tartışabiliriz şüphesiz. İki tarafı da haklı veya hatalı gösterecek nedenler var. Farkında olmadan bir bomba tehlikesi atlatmış kişiyi uyarıyı dikkate almamakla, kural tanımamakla suçlayabiliriz. Diğer taraftan uyarının şeklini, yeterli olup olmadığını sorgulayabilir; bizleri korumakla yükümlü olanları ihmalle suçlayabiliiriz. Yayayı haklı çıkartmak adına, şeriti anlamlandıramamasını, bilgi eksikliğini gösterebilir; polisiyse fazla dikkat çekmemek veya panik yaratmamak için böyle davrandı diye savunabiliriz.
Belirsizlik. Kaybolmak. Bir adresi bulamamak. Söyleneni duyamamak. Bir yazıyı okuyamamak. Bir işareti anlayamamak. Gündelik hayatta sık sık karşılaştığımız bu gibi durumların çoğu eksik, yetersiz veya yanlış bilgilendirmeden kaynaklanıyor. Oysa bilgi edinmeye bir hak, bilgi edinme araçlarına da hayatı kolaylaştıran gereksinimler olarak bakmak gerekir.
Günümüzde bilgilendirmeye, yönlendirmeye, önermeye, uyarmaya ve en uç noktada yasaklamaya yönelik ihtiyaç duyulan farklı araç, yöntem ve sistemler yaratmak, grafik tasarım dahil birçok meslek grubunun ilgi ve uğraş alanına giriyor. Farkında olsak da olmasak da, hergün karşılaştığımız ve tükettiğimiz bilgilerin “veri”den “bilgi”ye nasıl dönüştürüldüğüne, şekil aldığına, görünür kılındığına, kullanıldığına birileri karar veriyor. Bilgilendirme tasarımının uygulama alanına birçok şey giriyor: kullanım kılavuzları, haritalar, trafik ve yönlendirme işaretleri, piktogramlar, istatiksel verilerin sunumu, raporlar, prospektüsler, etkinlikler, sergiler, fuarlar, açık/kapalı, özel/kamusal alanlarda ihtiyaç duyduğumuz yönlendirmeler, uyarılar vs.
Sınırsız uygulama alanı olan bu konuyla uğraşan grafik tasarımcıların diğer tasarım disiplinleri başta olmak üzere (endüstriyel tasarım, şehir planlama, içmimarlık, mimarlık) farklı alanlarla işbirliği içinde çalışmaları gerekebilir. Tabii bunun tersi de geçerli: bir projenin yapılandırılması aşamasında bilgilendirmeye yönelik grafik tasarımın gözardı edilmemesi, sürecin sonunda değil başında hesaba katılması gerekir. Yaratıcı grafik çözümlemelerin çalışmanın bütününü farklı bir boyuta taşıyabileceği dikkate alınmalı.
Globalleşmeyle birlikte küçülen dünya birbirinden farklı kültürleri, anlayışları ve ihtiyaçları da birbirine yaklaştırıyor. Savaşlar, ekonomik zorluklar insanları göçe zorluyor. Farklı amaçlar ve arayışlar insanlara coğrafya değiştirtiyor. Şehirler kalabalıklaşıyor. Artan, hızlanan teknoloji ve ulaşım araçları bize iletişim alanında bazı kolaylıklar sunarken, aynı zamanda ağır bir veri bombardımanına da maruz bırakıyor. Bilgilendirmeye yönelik bir çalışmanın başarısı onun hedef kitlesi tarafından doğru algılanması, anlaşılmasıyla ölçülüyor. Her ne kadar evrensel olarak kabul görmüş “nötr” kodlar üzerinden kendini tanımlasa da, bilgilendirme amaçlı tasarımlarda sosyo-kültürel olgular, eğitim düzeyi, davranış biçimleri, fiziksel engeller, dil, yaş, cinsiyet, inanç farkları vs. insanlar arasında farklı algılamalara, okumalara ve gereksinimlere neden olabiliyor. Varsayımlar üzerinden hareket etmek yerine, araştırarak, varsa geçmiş örneklere bakarak, bu konuların diğer uzmanlarından faydalanarak, mümkünse test ederek yol almak daha verimli sonuçlar doğurabilir. Temelleri çok eskiye dayanan bilgilendirme tasarımı, günümüzde belli kural, kanun ve standartlara bağlı olsa da değişen dünyanın yeni taleplerine cevap verebilecek esneklikte ve yaratıcılıkta bir alan.
Bilgi toplumu olmak için bilgi ve bilgilenmeye değer vermek, onu talep etmek gerekir. Otl Aicher’in dediği gibi “Yönlendirme biçimleri, özgürlüğümüzü ve özgüvenimizi sağlayan temel unsurlardır. Nerede olduğumu bilmek —şu anki yerim— buradan sonra nereye gitmek istediğimi belirler.”
*Sir Francis Bacon (1561-1626)